درسهايي از چگونگي توسعه صنايع زيستفناوري، نمونه موردي: اوهایو، منطقه پیشرو زیستفناوری
اوهایو بهعنوان یکی از بزرگترین مناطق زیستفناوری در منطقه مرکزي ایالاتمتحده آمریکا شناخته میشود. بیش از 800 شرکت در این منطقه به تولید دارو و فناوریهای مربوط به دارو و پزشکی و همچنین توسعه روشهای تشخیصی و درمانی مشغول هستند. مجله آمریکایی Business Facilities، اوهایو را بهدلیل توان آن در صنعت علومزیستی[1]، بهعنوان بهترین منطقه ویژه صنعتی[2] در ناحيه "ميدوست[3]" رتبهبندی نموده است.
سینسیناتی[4] بههمراه کلیولند[5] و کلمبوس[6]، مرکز علومزیستی اوهایو بهشمار میروند. این شهرها، حدود 90 درصد از سهم زیستفناوری و اثرات اقتصادی[7] آن را در منطقه به خود اختصاص دادهاند. در سال 2006، این ناحیه بهتنهایی توانست حدود 50 هزار فرصت شغلی ایجاد کرده و فروشی معادل 3/27 میلیارد دلار داشته باشد.
1- شركتها و مراكز پژوهشي و آموزشي مطرح
ناحیه سینسیناتی آمریکا در بخش مرکزی، جایی که سه ایالت اوهایو، کنتاکی و ایندیانا در امتداد رودخانه اوهایو به هم میرسند، قرار دارد. این ناحیه، محل استقرار بیش از 200 شرکت پژوهشي و تولیدی مربوط به صنایع دارویی، پزشکی، زیستمحیطی و کشاورزی است. نقشآفرينان حوزه علومزیستی در این ناحیه شامل شرکتهای بزرگی از قبیلProcter & Gamble Pharmaceuticals، Meridian Bioscience و Kendle و نیز برخی شرکتهای کوچکتر میشود. شرکتهای اروپایی از جمله Beiersdorf-jobst، Evotec، Wild، Haag-Streit و Givaudan نيز در اين منطقه حضور دارند و سرمايه گذاريهاي فراواني براي راهيابي به بازار ايالاتمتحده آمريكا مينمايند.
از سال 2001، شرکت تولیدی گيريندوس[8]، از برگیش گلادباخ[9] آلمان در سینسیناتی مستقر شدهاست. شرکت گيريندوس با استفاده از حمایتهای مالی ایالت اوهایو، در سال 2005 توانست تولید الیگونوکلئوتیدهای خود را گسترش دهد. این شرکت، تولیدکننده کلیدی این نوع محصولات بهحساب میآید که امیدواری بزرگی برای مقابله با سرطان بهشمار میروند.
رالف پنر[10]، رئیس روابط عمومي[11] و صنعتي[12] شرکت گیریندوس، انگیزه برای سرمایهگذاری در آمریکا را در یک جمله، ورود به بازاري ميداند كه ارزش سرمايهگذاري داشته باشد. بهتازگي با تکمیل نوسازی تأسیسات تولیدی گیریندوس، قرار است سرمایهگذاریهای هنگفتی روی تولید الیگونوکلئوتیدها صورت گیرد. در مارس سال 2009، سمپوزيومي برگزار شد كه با عنوان "رهبران گیریندوس در سمپوزیوم الیگونوکلئوتیدها[13]" نامگذاري شدهبود. اين رويداد بهمنظور جذب حمایت مالی معادل 2/5 میلیون دلار برای گسترش تولید الیگونوکلئوتیدها در سینسیناتی و نیز گفتگوهای فنی[14]، از سوی پيشتازان مختلف در جامعه فعال در زمینه الیگونوکلئوتیدها برگزار گرديد.
سود شرکت Meridian Bioscience، طی 5 سال گذشته از رشد سریعی برخوردار بودهاست (از 5 میلیون دلار تا 7/26 میلیون دلار). رشد این شرکت بهدلیل كيتهاي تشخيصي (تستكيتهاي) سریعی بودهاست که برای تشخیص برخی از شایعترین عوامل بيماريزا (پاتوژنها) در سطح جهانی مورد استفاده قرار گرفتهاند. آخرین تستکیت این شرکت، مربوط به تشخیص سریع آنفلوآنزا است که در اروپا، سالیانه بین 30 هزار تا 220 هزار قربانی میگیرد.
دانشگاهها و مراکز پژوهشی مانند دانشگاه سینسیناتی (UC) و مؤسسه پژوهشی ژنوم[15] نيز در منطقه سينسيناتي قابل اشاره هستند. در سپتامبر 2008، یکی از بزرگترین و پیشرفتهترین مجتمعهای پژوهشي در زمینه علوم بهداشتی[16]، يعني مركز عالي پژوهش آكادميك (CARE[17]) در دانشگاه سينسيناتي، با ارزشی بالغ بر 135 میلیون دلار در ايالاتمتحده آمريكا راهاندازي شد. این ساختمان بیش از 20 دپارتمان پژوهشی، شامل 7800 مترمربع آزمایشگاههای پژوهشی و آموزشی را در خود جای دادهاست. تأثیر اقتصادی[18] این مرکز، 26/2 میلیارد دلار آمریکا برآورد شدهاست. در همین اواخر، سازمان پژوهشهاي باليني (كلينيكی) كندل[19] در فهرست 100 شرکتی که دارای بیشترین رشد در سطح جهانی هستند، قرار گرفت. گردش مالی این سازمان پژوهشي در سه سال گذشته، 44 درصد رشد نشان دادهاست.
2- جذابيتهاي منطقهاي
برای انتخاب محل مناطق اقتصادي و استقرار یک شرکت، علاوه بر مرکزیت داشتن[20] و برخورداری از محیط مناسب اقتصادی[21]، سه معیار دیگر نیز باید مدنظر قرار گیرند:
1. منابع انسانی
2. زیرساختها، ترافیک و حملونقل
3. چارچوب اقتصادی[22]
2-1- منابع انسانی و تنظیم روندهای بازار[23]
حدود 5/1 میلیون کارمند در منطقه سینسیناتی بزرگ زندگی میکنند. چند دههزار نفر از این کارمندان را شیمیدانها، فیزیکدانها، مهندسان، متخصصان محیطزیست و پزشکی زیستی[24]، تکنیسینها و پژوهشگران تشکیل میدهند.
دانشگاه سینسیناتی از جمله دانشگاههایی است که در زمره 20 درصد اول (بهلحاظ رتبه) از 151 دانشگاه پژوهشي آمریکا قرار ميگيرد. این دانشگاه با تمرکز بر روی علومزیستی در مقاطع کارشناسی و بالاتر از آن، دانشجویانی را در رشتههای زيستشيمي (بیوشیمی)، زيستدارو (بیودارو) و مهندسی پزشکی زیستی[25] تربیت میکند. بیمارستان کودکان سینسیناتی در دانشگاه سینسیناتی، در آخرین رتبهبندی بيمارستانهاي كودكان، در زمره سه بیمارستان اول قرار گرفت. شرکت گیریندوس نيز موفق شد مجوز انحصاری توسعه یکی از ترکیبات فعال مورد استفاده برای تولید لوازم آرایشی و بهداشتی[26] خود را از اين بيمارستان دريافت كند.
فضای زیستفناوری و علومزیستی توسط مؤسسههاي ملی پژوهشی همانند مرکز شیمی قانوني اداره غذا و داروي آمريكا[27]، مرکز مطالعات مولکولی فونتز[28] و مؤسسه پژوهش ژنوم[29]، فقط بهعنوان چند نمونه، تکمیل میشود.
2-2- نقش کلیدی اتاقهای بازرگانی[30]
شرکتهایی با اندازه متوسط که دارای منابع مالی محدودی نیز هستند، در زمان سرمایهگذاری در بازار آمریکا با چالشهای ويژه مانند نظامهای مالیاتی، بیمه اجتماعی و قوانین کار متفاوت و همچنین برخی مسايل فرهنگی خاص روبرو میشوند. اتاقهای بازرگانی، پروژههای سرمایهگذاری را با انجام تحلیلها، تأمین دانشفنی[31]، توصیههای فنی و ایجاد شبکه، حمایت میکنند. مدیر توسعه اقتصادی منطقه سینسیناتی آمریکا، معرفی شرکتها به بانکها و مشاوران مالیاتی، معرفی وکلای متخصص در زمینه راهاندازی کسب و کار به شركتها و كمك در یافتن نیروی کار را از جمله وظايف اتاقهاي بازرگاني در اين منطقه برميشمرد.
اتاقهاي بازرگاني در منطقه سينسيناتي آمريكا، خدماتي مانند معرفي شركتها به بانكها و مشاوران مالياتي و نيز معرفي وكلاي متخصص به شركتها و حتي تأمين نيروي كار را برعهده ميگيرند.
2-3- امتیازات مالیاتی و جذابيتهاي كسب و كار
قانون پیشرفته مالیاتی اوهایو، به سود شرکتها و همینطور مالیاتدهندگان است. سازمانهایی که در این میان، بیشترین سود را میبرند، آنهایی هستند که محصولات را به خارج از مرزهای اوهایو انتقال میدهند و شرکتهایی که سرمایهگذاری زیادی در بخش تأمین ماشینآلات و تجهیزات کردهاند نیز سود زیادی خواهند داشت. بنابر اظهارات نیل هانسلی، مدير توسعه اقتصادي منطقه سينسيناتي، آخرین آمار نشان میدهد که قانون جدید مالیاتی، اوهایو را در زمره 25 درصد اول ایالتها از لحاظ بازدهی مالیاتی قرار دادهاست و اوهایو در منطقه ميدوست (Midwest)، پربازدهترین نرخ مالیاتی را دارد.
Bio/Start كه مرکز اصلی در راهاندازي کسبوکار در زمینه پزشکی زیستی در اوهایو بهشمار ميرود نيز در اين منطقه مستقر شدهاست.
2-4- جذابيت از جنبه امكانات حملونقل
نیل هانسلی[32]، مدیر توسعه اقتصادی در منطقه سینسیناتی آمریکا، اين منطقه را دروازه ناحيه بهشدت صنعتی "ميدوست" ميداند؛ جایی که از طریق آن، حدود 50 درصد از تمام مصرفکنندگان و سایت کارخانههای تولیدی، ظرف مدت کمتر از یک روز بهوسیله کامیون و تریلر قابل دسترسی هستند.
كارآفرينان[33]، 250 پرواز بدون توقفی که سفر به 100 شهر در نقاط مختلف جهان را در هر روز میسر میکنند، بسيار اثربخش ميدانند و چنين امكاناتي را در سرعتبخشيدن به مسافرتهاي كاري این منطقه، مفيد و مهم ارزيابي مينمايند. هر روزه امکان مسافرت از سينسيناتي به اروپا از طریق پروازهای بدون توقف به مقصد شهرهای آمستردام، فرانکفورت، لندن، رم و پاریس وجود دارد.
بزرگراهها، ایستگاههای قطار و محلهای بارگیری زمینی بينایالتی[34] نيز ارتباطات لازم را به تمام جهات و در سراسر کشور آمریکا برای انتقال کالاها ایجاد میکند.
نتيجهگيري و علل موفقيت آمريكا در توسعه صنايع زيستفناوري
ايالاتمتحده آمريكا بهسبب برخورداري از زيرساختهاي مناسب و فضاي كسبوكار جذاب و همچنين وجود قوانين و استانداردهاي نظاميافتهاي كه حمايتها و تسهيلات ويژهاي را براي كارآفرينان و سرمايهگذاران فراهم مينمايند، به مكاني مناسب براي سرمايهگذاريها از جمله در بخش زيستفناوري تبديل شدهاست. منطقه سينسيناتي، تنها يك نمونه از اين مكانهاي جذاب براي رشد و توسعه صنايع خاصي مانند صنعت زيستفناوري است. نمونههاي زيادي از اين قبيل در اين كشور يافت ميشود كه از جمله مهمترين آنها ميتوان به خوشههاي ماساچوست، سانديگو، سانفرانسيسكو، فيلادلفيا، مريلند، كاليفرنيا و كاروليناي شمالي اشاره نمود.
برخورداري از زيرساختهاي مناسب و بلوغيافته، فضاي كسبوكار جذاب، وجود قوانين و استانداردهاي نظاميافتهاي كه حمايتها و تسهيلات ويژهاي را براي كارآفرينان و سرمايهگذاران فراهم مينمايند، سرمايهگذاريهاي دولتي هنگفت، مديريت دقيق، نظام قانونمند و حمايتهاي ويژه و قابلتوجه، ايالاتمتحده را به بزرگترين توليدكننده و جذابترين محيط براي سرمايهگذاري
ايالاتمتحده آمريكا، بزرگترين توليدكنندگان و بزرگترين حجم مبادلات كالا و خدمات در حوزه زيستفناوري را بهخود اختصاص دادهاست. اما اين همه را مرهون سرمايهگذاريهاي بسيار هنگفت، زيرساختهايي بلوغيافته، مديريتي دقيق، نظامي قانونمند، حمايتهاي ويژه و قابلتوجه و موضوعاتي شبيه به اينها است كه ميتوانند فضاي بسيار مطلوبي را براي جذب سرمايهگذاريها و تأسيس شركتهاي توليدي و خدماتي در حوزه زيستفناوري ايجاد نمايند.
بهعنوان نمونههاي ديگر، سه خوشه زيستفناوري ماساچوست، سانديگو و سانفرانسيسكو، از جمله بزرگترين و موفقترين خوشههاي زيستفناوري دنيا هستند. خوشه زيستفناوري ماساچوست از مراكز آموزشي و پژوهشي فراواني بهره ميبرد و نوآوريهاي علمي در اين منطقه جايگاه ويژهاي دارد. زنجيره ارزش در اين خوشه كامل است و شركتهاي متنوعي در مقاطع مختلف از زنجيره ارزش در اين خوشه فعاليت ميكنند. وجود سرمايهگذاريهاي خطرپذير قابل توجه و حمايتهاي دولتي از بيمارستانهاي پژوهشي و همچنين كيفيت بسيار بالاي مراكز آموزشي و پژوهشي در اين خوشه، برخي از دلايل برتري و جذابيت چنين خوشهاي را تشكيل ميدهند. بالا بودن حجم سرمايهگذاريهاي خطرپذير و حمايتهاي مالي قابلتوجه دولت از مراكز پژوهشي و آموزشي در دو خوشه موفق ديگر يعني سانديگو و سانفرانسيسكو نيز ديده ميشود.
[1] Bioscience Industry
[2] Industrial Heartland
[3]
[4]
[5]
[6]
[7] Economical impacts
[8] Girindus
[9] Bergisch Gladbach
[10] Ralf Penner
[11] Public Relations (PR)
[12] Industrial Relations (IR)
[13] Girindus Leaders in Oligonucleotides Symposium (GLOS)
[14] Technical discussions
[15] Genome Research Institute
[16] Health Science
[17] Center for Academic Research Excellence (CARE)
[18] Economical impact
[19] Kendle
20] Central location
[21] Economic environment
[22] Economic framework
[23] Market trends
[24] Biomedical
[25] Biomedical engineering
[26] Cosmetics
[27] FDA Forensic
[28]
[29] Genome Research Institute
[30] Chambers of commerce
[31] Know-how
[32] Neil Hensley
[33] Entrepreneurs
[34] Interstate inland harbor