پیوندها
صفحه اصلی > کارگروه ذخایر ژنتیکی و زیستی > تاریخچه تشکیل کارگروه 
تاریخچه تشکیل کارگروه
  •      تاریخچه تشکیل کارگروه:

این کارگروه فعالیت خود را  از آذر سال 1388 شروع نمود. فعالیت کارگروه ذخایر ژنتیکی و زیستی در چهار سال اول به صورت پراکنده و با افت و خیز­های زیادی همراه بوده است. عمده فعالیت­های این کارگروه در این سالها بر شناسائی واحد های ذخایر ژنتیکی کشور و حمایت اندک و پراکنده از آنها، تشویق شکل­گیری واحدهای جدید و همچنین حمایت مالی از طرحهای تحقیقاتی منتخب مرتبط با ذخایر ژنتیکی و یا زیستی در بعضی از مراکز علمی متمرکز بوده است. متاسفانه گزارش مدونی از فعالیتهای این دوره در دسترس نمی­باشد.

 

فعالیت‌های کارگروه در سال 1393:

1.        با انتصاب رئیس جدید کارگروه دوره جدیدی از فعالیت های این کارگروه  در تحقق ماده 9 راهبرد های زیست فناوری و ماده 12 مصوبه تشکیل ستاد توسعه زیست فناوری در سال 1393 آغاز شد که مقارن بود با تصممیم ستاد راهبری نقشه جامع علمی کشور مبنی بر تشکیل مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی در جلسه مورخ 14/12/1392 . در جلسه مذکور ستاد به اتفاق آرا موافقت نمود که در اجرای ماده 12 مصوبه فوق­الذکر شورای عالی انقلاب فرهنگی "مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی ایران" در ذیل معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری تاسیس گردد. در این راستا مقرر گردید پیش نویس اساسنامه این مرکز حداکثر تا سه ماه از آن تاریخ جهت تصویب به شورای عالی انقلاب فرهنگی تقدیم گردد.

2.   به منظور راه اندازی مجدد جلسات کارگروه ذخایر ژنتیکی و زیستی برای اجرای یک برنامه مشخص در راستای اجرای مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی، معرفی نماینده تام­الاختیار از هر یک از دستگاه­های ذیربط، موضوع ماده 12 مصوبه تشکیل ستاد توسعه زیست فناوری درخواست گردید.

3.   ابتدا درک صحیح از ماده 12 مصوبه تشکیل ستاد توسعه زیست‌فناوری و نحوه اجرای مفاد این ماده مورد بحث و بررسی قرار گرفت و کارگروه  در این رابطه به اتفاق کامل آرا بر روی موارد زیر توافق نمود:

الف) "کارگروه ویژه " مورد اشاره در ماده 12 ویژه ذخایر ژنتیکی و زیستی بوده و بنابراین تحت عنوان " کارگروه ذخایر ژنتیکی و زیستی " شناخته شد. سیاستگذاری در مدیریت یکپارچه منابع ژنتیکی کشور مهمترین وظیفه این کارگروه تشخیص داده شد.

ب)در این ماده منظور از  "زیست‌بانک مرکزی ایران" نهادی است که بتواند مدیریت هماهنگ، منسجم و یکپارچه منابع ژنتیکی کشور را انجام دهد. " می باشد . این همان مرکز ملی ذخایر ژنتیکی و زیستی برای مدیریت این منابع در کشور است که ستاد راهبری نقشه جامع علمی کشور به نمایندگی از شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه مورخ 14/12/92 خود ایجاد آن در ذیل معاونت علمی فناوری ریاست جمهوری را با اتفاق آرای اعضا تصویب نمود و از معاونت فوق الذکر خواست تا اساسنامه آن را تهیه نماید.

ج) دراین ماده " زیست بانک ذخیره‌ای ملی"  همان واحد یا نهادی است که تکرارهای امنیتی یا پشتیبان کلکسیون‌ها موجود در بانک‌های ژن کشور در هر حوزه ژنتیکی در آن نگهداری می شود.

د) " شبکه بانک‌های ژن کشور " شبکه‌ای ساماندهی شده از بانک‌های ژن حوزه‌های مختلف منابع ژنتیکی در کشور است که به صورت منسجم و هماهنگ تحت نظر مرکز ملی مدیریت منابع ژنتیکی کشور فعالیت خواهند نمود، می‌باشد.

4.   با توجه به مهلت گذاشته شده از طرف ستاد راهبری نقشه جامع علمی کشور، ابتدا پیش­نویس اولیه اساسنامه "مرکز ملی مدیریت ذخایر ژنتیکی "  تهیه و انشاء شد.

5.   از طرفی شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی در جلسه شماره 269  خود، رسیدگی به این موضوع را به ستاد راهبری نقشه جامع علمی کشور محول نمود و از معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری خواست تا با همکاری سایر دستگاه های ذیربط پیش نویس اساسنامه را جمع بندی نموده و تا 28 خرداد  93 نسخه توافق شده و نهائی اساسنامه ار به ستاد راهبری نقشه جامع علمی کشور تسلیم نماید.  همچنین مقرر نمود تصمیم ستاد مذکور در این خصوص به عنوان مصوبه شورای معین تلقی شود ( نامه شماره 3203/ 93/ د ش مورخ 10/03/93  دبیر محترم شورای عالی انقلاب فرهنگی به معاون محترم علمی و فناوری ریاست جمهوری).

6.   بررسی پیش نویس اولیه در جلسات رسمی کارگروه شروع گردید که به صورت هفتگی با حضور نمایندگان نهادها و سازمان‌های ذیربط و کارشناسان مدعو تشکیل می­شد. یکی از جلسات نیز به صورت فشرده صبح و بعد از ظهر برگزار شد تا اساسنامه در موعد مقرر نهائی گردد.

7.   مذاکرات کارگروه بر بر اساس رویه اقناع و اجماع صورت گرفت. ابتدا متن پیش نویس به صورت بند به بند مورد بحث و بررسی قرار گرفت. پس از توافق کامل بر روی جزئیات مواد متن در مورد نام این مرکز مذاکره شد و بر روی "مرکز ملی مدیریت ذخایر ژنتیکی" توافق گردید. اعضا بویژه با ایجاد تبصره ای در ماده 2 این اساسنامه تاکید داشتند که این مرکز یک صرفاً یک مرکز سیاست گذاری و مدیریتی کلان بوده و هیچگونه کار صفی انجام نخواهد داد.

8.   بررسی متن پیش نویس اساسنامه درکار گروه ذخایر ژنتیکی و زیستی در تاریخ 26/3/93  با موفقیت و اتفاق آرای کامل (اجماع) پایان یافت و متن اصلاح شده و نهائی اساسنامه مرکز ملی مدیریت ذخایر ژنتیکی (پیوست) در همان روز به جناب آقای دکتر ستاری جهت اقدامات بعدی ایشان تقدیم گردید. ایشان نیز متن مصوب کارگروه را به ستاد راهبری نقشه جامع علمی کشور ارسال نمودند.

9.   . تهیه و تدوین برنامه سال 93 -94  یکی دیگر از فعالیت‌های اساسی کارگروه بود که آن را در 10 بند تصویب نمود. محورهای این برنامه شامل موارد زیر می باشد:

·        مطالعه و ارزیابی وضعیت ملی حفاظت ذخایر ژنتیکی و زیستی

·        تشکیل شبکه بانک های ژن کشور

·        تدوین و پیگیری مراحل تصویب قوانین و مقررات مربوط به ثبت و صیانت و حفاظت از منابع ژنتیکی

·        سیاست گذاری و مدیریت منسجم منابع ژنتیکی  

·        حمایت و نظارت بر فعالیت های مربوط به منابع ژنتیکی

·        استانداردسازی فعالیت های مربوط به منابع ژنتیکی

·        مشاورت و داوری در خصوص طرح های ذخایر ژنتیکی

·        برگزاری نشست هم اندیشی و جلسات برنامه ریزی مدیریت منسجم ذخایر ژنتیکی کشور

·        حمایت از طرح های تحقیقاتی مربوط به منابع ژنتیکی

·        تشکیل زیست بانک ذخیره ای ملی- فاز اول

 

10.  کارگروه در اجرای برنامه سال 93-94 مصوب خود تصمیمات زیر را اتخاذ نمود:

الف- در اجرای بند اول برنامه مصوب ابتدا برای هریک از حوزه‌های تخصصی ذخایر ژنتیکی کشور ، کمیته‌های فرعی تخصصی به شرح زیر ایجاد گردید:

§        منابع ژنتیکی گیاهی

§        منابع ژنتیکی دام و طیور

§         منابع ژنتیکی آبزیان

§        منابع ژنتیکی حیات وحش( مهره داران)

§        منابع زنتیکی انسانی

§        منابع ژنتیکی بی مهرگان

§        منابع ژنتیکی میکرو ارگانیسم

ب‌-  هریک از این کمیته ها به تهیه و تدوین پرسشنامه‌های تخصصی جمع آوری اطلاعات مورد نیاز از دستگاه‌های ذیربط در حوزه‌  منبع ژنتیکی مربوطه خواهند پرداخت. پس از گردآوری اطلاعات گزارشی از هریک از کمیته‌ها تهیه و تدوین گردیده و به صورت یک گزارش ملی آن حوزه تکثیر و منتشر خواهد شد.

ت‌-  قرار شد در خصوص نحوه اجرای بند اول برنامه و تهیه گزارش ملی مربوطه زمانبندی زیر مدنظر قرار گیرد:

-         تا آخر آبان ماه 93: گزارش اولیه هر حوزه به کار گروه ارائه خواهد گردید.

-         هفته اول آذر93: گزارش اصلاح شده در هم اندیشی که با حضور متخصصان هر حوزه از سراسر کشور تشکیل می شود ارائه شده و نظرات آنها بر روی گزارش گرفته می شود.

-         هفته اول دی: نسخه نهایی پس از اعمال نظرات نشست هم اندیشی ارائه و پس از تایید کار گروه و دبیر ستاد برای کارهای اداری ( تکثیر و انتشار) ارائه می‌گردد.

ج‌-    در اجرای بند دوم برنامه سال 93-94 کارگروه در خصوص شبکه‌بانک‌های ژن کشور، موارد زیر لحاظ خواهد گردید:

1.       ایجاد پرتال تبادل اطلاعات شبکه بانک‌های ژن کشور

2.       تدوین اساسنامه که در این رابطه اهداف و وظایف شبکه تعریف شده و بقیه موارد آن در حال تدوین می‌باشد.

3.       شناسایی و ارزیابی سطح فعالیت‌های واحدهای فعال در زمینه ذخایر ژنتیکی کشور به منظور بررسی امکان عضویت آن‌ها در شبکه

4.       تهیه و تدوین استانداردهای فعالیت واحدهای عضو شبکه

 

11- پیگیری مراحل بررسی  و تصویب لایحه حفاظت و بهره برداری از منابع ژنتیکی در کیته ها و کمیسیون اصلی علمی، تحقیقات و فناوری هیئت محترم دولت. این لایحه نهایتاً در جلسه مورخ 19/6/1393 هیئت محترم وزیران تصویب و در تاریخ 20/7/1393 با امضای ریاست محترم جمهور به مجلس شورای اسلامی ارسال گردید

 

12- اقدام در جهت تشکیل شبکه بانک­های ژن کشور: تشکیل " شبکه بانک‌های ژن کشور" به عنوان یکی از ارکان مهم مدیریت منسجم منابع ژنتیکی کشور در ماده 12 مصوبه  شورای انقلاب فرهنگی در خصوص تشکیل ستاد توسعه زیست فناوری خواسته شده است:

 

" نظر به اهميت و ضرورت ايجاد زيست‌بانك  مركز ي ايران در حفظ تنوع زيستي و ژنتيكي، ستاد با تشكيل كارگروه ويژه مركب از همه دستگاه‌هاي اجرايي كه به نحوي در تشكيل مجموعه و يا بانك‌هاي ژني و سلولي خاص فعاليت داشته و دارند، سازوكارهاي لازم را براي ايجاد زيست‌بانك ذخيره‌اي ملي فراهم آورده و اين موضوع را از طريق تشكيل شبكه بانك‌هاي ژني كشور مديريت نمايد" 

©تمامی حقوق متعلق به این سایت و برای معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری محفوظ می باشد.www.isti.ir